|
Kilka uwag na temat tej debilnej Konwencji.
Konwencja – wbrew swoim postulatom – nie tylko nie promuje rozwiązań mających na celu ograniczanie zjawiska przemocy, ale że wręcz dąży do eskalacji zachowań przemocowych przez odgórnie narzucane zmiany postaw społecznych. Konwencja dąży bowiem do zniesienia norm społecznych, umożliwiających wielu jednostkom traktowanie swojego życia jako zobowiązania/zadania, a nie samopromującej się wolności, dla której drugi człowiek najczęściej stanowi przeszkodę stając się obiektem agresji. W tym sensie ideologiczne założenia Konwencji programowo są niebezpieczne dla porządku społecznego, a tym samym prowadzić będą do eskalacji przemocy, nie zaś do jej eliminacji.
Twórcy Konwencji arbitralnie uznali za źródło przemocy wobec kobiet nierówne relacje władzy pomiędzy kobietą a mężczyzną, zakładając strukturalny charakter przemocy i upatrując sposobu jej eliminacji w dekonstrukcji obowiązujących wzorców kulturowych, dających wyraz podziałowi ról społecznych pomiędzy mężczyzn i kobiety. Jednocześnie, całkowicie zignorowano lub zmarginalizowano inne czynniki, które realnie warunkują zachowania przemocowe, zarówno indywidualne, jak i środowiskowe. Współcześnie odchodzi się tymczasem od analizowania zjawiska przemocy jako efektu pojedynczego czynnika determinującego występowanie przemocy i przyznaje się, że jest to zjawisko wielopłaszczyznowe, wymagające uwzględnienia szeregu elementów. Niezależnie od potencjalnych zagrożeń, rozwiązania konwencyjne już teraz budzą istotne wątpliwości w świetle konkretnych przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej, mianowicie art. 25 ust. 2 w związku z art. 13; art. 48 ust. 1; art. 18; art. 32 i art. 33 oraz art. 42 ust. 2 i art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Rozwiązania Konwencji mogą również służyć usprawiedliwianiu aktów naruszania tajemnicy adwokackiej. Poważne wątpliwości co do zgodności z Konstytucją budzi m.in.art. 14 Konwencji, zobowiązujący Państwa do upowszechniania konwencyjnego paradygmatu światopoglądowego poprzez system powszechnej edukacji. Stoi to w sprzeczności z zasadą bezstronności światopoglądowej państwa oraz stanowi istotną ingerencję w prawo rodziców do wychowania swych dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, chronione przez art. 48 ust. 1 Konstytucji. Rażą też nader nieprecyzyjne sformułowania w zakresie przesłanek odpowiedzialności karnej. Konwencja budzi wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz zasady równości płci. Konwencja jest aktem prawnym, którego beneficjentami mają być w rzeczywistości wyłącznie kobiety, co jest rozwiązaniem ewidentnie dyskryminacyjnym. Jednocześnie Konwencja zabrania uznawać nierówne traktowanie, wymuszane przez Konwencję, za dyskryminację. Tymczasem mężczyźni – choć znacznie rzadziej niż kobiety – również padają ofiarami przemocy domowej. Ponadto, Konwencja całkowicie ignoruje podwyższone ryzyko przemocy domowej, na którą narażone są osoby starsze Te postanowienia Konwencji, które nie wiążą się bezpośrednio z jej ideologiczną tożsamością, od dawna obecne są w licznych polskich rozwiązaniach antyprzemocowych.
Zgodnie z postanowieniami art. 78 ust. 1 Konwencji nie jest możliwe zgłaszanie żadnych zastrzeżeń w odniesieniu do jakichkolwiek postanowień Konwencji za wyjątkiem norm bezpośrednio wskazanych w art. 78 ust. 2 i 3 Konwencji. Dozwolone zastrzeżenia odnoszą się do rozwiązań dotyczących przyznawania odpowiedniego odszkodowania przez państwo członkowskie tym, którzy doznali poważnego uszkodzenia ciała lub uszczerbku na zdrowiu, o ile szkoda nie została naprawiona z innych źródeł (art. 30 ust. 2 Konwencji); unormowań dotyczących ustalenia właściwości do ścigania przestępstw określonych w Konwencji, o ile przestępstwo zostało popełnione przez osobę zamieszkałą na terytorium danego państwa (art. 44 ust. 1 lit.e Konwencji)
Rozwiązania konwencyjne stwarzają kontekst normatywny mogący prowadzić do istotnych wątpliwości i trudności przy wykładni art. 18 Konstytucji RP, prowadząc do rozchwiania aksjologicznych podstaw polskiego ustroju. Zgodnie z przepisem art. 18 Konstytucji RP, małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny, przepis ten nakazuje podejmowanie przez państwo takich działań, które umacniają więzi między osobami tworzącymi rodzinę, a zwłaszcza więzi istniejące między rodzicami i dziećmi oraz między małżonkami. Konwencja przewiduje dość rygorystyczny mechanizm monitorowania. Ustanawia grupę ekspertów ds. przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej , która będzie monitorować wprowadzanie w życie postanowień Konwencji i dokonywać interpretacji postanowień dokumentu. GREVIO składać się ma z 10–15 członków wybieranych przez Komitet Stron. GREVIO dokonuje ich analizy oraz ewaluacji działań podejmowanych przez Strony Konwencji, mogąc również dokonywać wizytacji, po których przygotowany zostanie projekt raportu na temat wprowadzania postanowień Konwencji w danym kraju oraz sposobów rozwiązywania zidentyfikowanych problemów. Mechanizm monitorowania Konwencji o zapobieganiu i przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, skłania do zachowania ostrożności. Istnieje kilka innych Konwencji Rady Europy, które ustanawiają podobny mechanizm monitorowania. Jeden z najsławniejszych działa na podstawie Europejskiej Konwencji o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, która weszła w życie w 1989 r. Konwencja ta ustanowiła Europejski Komitet do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu – znany jako CPT. Mechanizm monitorowania zautonomizował się względem Konwencji i ma bardzo poważny wpływ na krajowy system prawny w monitorowanym zakresie. Nie da się wykluczyć takiego obrotu spraw w przypadku mechanizmu przewidzianego przez CAHVIO. Co więcej, w świetle art. 68 ust. 5 Konwencji wyraźnie widać, że GREVIO oraz cały mechanizm monitorowania może służyć również radykalnym organizacjom do generowania międzynarodowej presji na Polskę. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że nie jest prawdziwym obecne w debacie publicznej twierdzenie, iż każde państwo według swoich kultur, uwarunkowań i tradycji będzie mogło interpretować przepisy Konwencji. Dokonywania tego typu zróżnicowań jest wykluczone w świetle Raportu wyjaśniającego do Konwencji (pkt 89), stanowiącego, że nie będzie można się powoływać na stereotypowe, kulturowe, tradycyjne role, czy zachowania społeczne nawet przy intencji interpretowania przepisów w zgodzie z systemem konstytucyjnym obowiązującym w państwie przystępującym do Konwencji. Wątpliwości co do sposobu funkcjonowania mechanizmu monitorującego pojawiają się zwłaszcza w kontekście procesów, jakie zachodzą na gruncie praktyki międzynarodowej oraz doktryny dostarczającej jej usprawiedliwień. Wyraźnie obecna jest tendencja do nadawania zaleceniom
Konwencja ustanawia grupę ekspertów ds. przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (GREVIO), która będzie monitorować realizację postanowień Konwencji narzucając określoną ich interpretację organów traktatowych, takich jak komitet GREVIO, charakteru prawnie wiążącego wbrew temu, że brak jest w tym zakresie jakichkolwiek podstaw traktatowych. Twierdzi się zatem, że „organ ekspercki ustanowiony przez traktat jest najbardziej autorytatywnym interpretatorem danego traktatu” mogącym w wiążący dla Państw-Stron sposób orzekać o niewywiązaniu się Strony ze swych międzynarodowych zobowiązań. Nie rozstrzygając bowiem nawet o konstytucyjności samych rozwiązań konwencyjnych, trzeba zwrócić uwagę na to, że interpretowanie ich przez niezależny organ o opisanej wyżej charakterystyce stwarza poważne ryzyko, że formułowane zaczną być, w oparciu o tworzone interpretacje, postulaty stworzenia rozwiązań prawnych pozostających w kolizji z rozwiązaniami zawartymi w Konstytucji RP W dobie kryzysu i konieczności oszczędzania przez państwo, nie jest od rzeczy podniesienie okoliczności, że funkcjonowanie GREVIO wiązać się będzie z ponoszeniem przez Polskę zwiększonych obciążeń finansowych. Koszty funkcjonowania Grupy, takie jak chociażby obsługa biurowa, zatrudnienie pracowników sekretariatów, tłumaczy, ekspertów zewnętrznych, koszty podróży itd.
Zgodnie z przepisem art. 18 Konstytucji RP, małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny, przepis ten nakazuje podejmowanie przez państwo takich działań, które umacniają więzi między osobami tworzącymi rodzinę, a zwłaszcza więzi istniejące między rodzicami i dziećmi oraz między małżonkami Rodzina spełnia więc wiele funkcji, które mają wpływ zarówno na funkcjonowanie państwa, jak i na zaspokajanie wielu potrzeb jednostki” . Stanowisko to znajduje uzasadnienie na gruncie Konwencji o Prawach Dziecka, która podkreśla znaczenie rodziny jako powszechnie uznanej za naturalną i podstawową komórkę społeczną, tworzącą niezastąpione środowisko dla rozwoju dziecka. Tym samym rodzina stanowi szczególne miejsce do osobistego wzrastania. W tym kontekście nader kontrowersyjne są zarówno dyspozycje art. 12 pkt 1 Konwencji. Artykuł 12 Konwencji zobowiązuje państwa do stosowania środków obliczonych na wywoływanie zmian „w społecznych i kulturowych wzorcach zachowań kobiet i mężczyzn w celu wykorzenienia uprzedzeń, zwyczajów, tradycji i innych praktyk”
Niezależenie od powyższych uwag, wątpliwości co do zgodności z Konstytucją budzi art. 14 Konwencji, zobowiązujący państwa do podejmowania działań inspirowanych ideologicznie w sferze powszechnej edukacji, stanowiących istotną ingerencję w prawa rodziców do wpływu na wychowanie i edukację swych dzieci, chronionych przez art. 48 ust. 1 Konstytucji.
Konwencja budzi również wątpliwości z punktu widzenia zasady równości wobec prawa oraz równości płci i należy rozważyć możliwość jej sprzeczności z art. 32 ust. 1 oraz art. 33 Konstytucji.
Konwencja w Preambule przyznaje, że mężczyźni mogą a dzieci są ofiarami przemocy domowej, to tekst promuje stereotyp kobiety jako ofiary przemocy ze względu na płeć (art. 2 ust. 2 Konwencji). Całkowitym milczeniem natomiast Konwencja pomija inne grupy, które są również w nieproporcjonalnie większym stopniu dotknięte przez przemoc domową np.dzieci obu płci czy osoby starsze.
|