Cytuj:
Zwycięski marsz na Zachód Armii Czerwonej oraz postanowienia Wielkich Mocarstw w sprawach granic Polski stworzyły problem rozmieszczenia wielkiej liczby jeńców wojennych z jednej strony i konieczności transferu ludności cywilnej (osadnictwo polskie i wysiedlanie ludności niemieckiej). Zarówno żołnierze jak i cywile niemieccy trafiali do różnego rodzaju obozów, gdzie mieli oczekiwać na decyzje co do swoich dalszych losów. Wykorzystywano przy tym w pełni infrastrukturę obozową, stworzoną przez Niemców.
W lipcu 1945 roku władze powiatu niemodlińskiego zdecydowały o utworzeniu w Łambinowicach obozu pracy, nazywanego także obozem dla wysiedlonych Niemców lub obozem przesiedleńczym. Nadzór nad obiektem sprawował miejscowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Najliczniejszą grupę osadzonych w obozie stanowiła ludność 30 okolicznych miejscowości, która po krótkim pobycie miała być wysiedlona w głąb Niemiec. Wśród osadzonych znalazły się także osoby, uważające się za Polaków. Liczbę więźniów, którzy przewinęli się przez obóz szacuje się na 5 tysięcy, z których około 1,5 tysiąca zmarło, głównie w wyniku epidemii tyfusu plamistego.
Chęć zemsty za zbrodnie hitlerowskie oraz brak nadzoru ze strony władz były powodem brutalnych szykan ze strony strażników obozowych. W pamięci osadzonych szczególnie zapisał się komendant Czesław Gęborski, sprawujący swą funkcję od lipca do października 1945 roku. Za jego rządów miało miejsce najwięcej przypadków znęcania się nad więźniami. Kulminacją prześladowań był dzień 4 X 1945 roku, kiedy to w czasie pożaru jednego z baraków strażnicy otworzyli ogień do więźniów (zginęło ponad 40 osób). W 1946 roku obóz stopniowo wyludniał się, osoby narodowości niemieckiej zostały wysiedlone, pozostali zostali zwolnieni. W październiku 1945 roku obóz został zlikwidowany. W 1995 roku na terenie byłego obozu ustawiono pomnik, upamiętniający zmarłych w latach 1945-1946. W 1999 roku rozpoczęto urządzanie cmentarza, jego uroczyste otwarcie i poświęcenie nastąpiło w roku 2002.
Obozowa historia Świętoszowa także nie zakończyła się w maju 1945 roku. Jeszcze w czasie trwania działań wojennych powstał tu Obóz nr 76, do którego trafiali żołnierze niemieccy i cywile, podejrzewani o wrogi stosunek do Związku Radzieckiego. Kolumny jeńców, liczące nawet 3,5 tysiąca żołnierzy kierowane były z punktów zbornych do obozów na terenie całego Dolnego Śląska. Jeńcy, nie mogący podołać trudom marszu, byli rozstrzeliwani.
O ile warunki bytowe stworzone dla oficerów były znośne, w częściach obozów dla podoficerów i szeregowców panowało przeludnienie, złe warunki sanitarne i głód. W samym Świętoszowie latem 1945 roku przebywało ponad 60 tysięcy jeńców niemieckich.
Od samego początku NKWD prowadziło selekcję jeńców poszukując członków NSDAP, Gestapo, formacji Waffen SS. Byli oni wywożeni transportami do Związku Radzieckiego. Inną grupę jeńców stanowili różnego rodzaju specjaliści, niezbędni do uruchomienia fabryk, wywożonych z terenów okupowanych przez Armię Czerwoną. Ludzie ci zgadzali się na wyjazd, widząc w tym szansę na uratowanie życia.
Sytuacja uwięzionych przypominała warunki w niemieckich obozach jenieckich. Żołnierze byli zmuszani do pracy fizycznej, pozwolono im organizować życie sportowe, religijne i kulturalne, opiekę medyczną sprawowali sanitariusze niemieccy ale brak leków i środków opatrunkowych były powodem wielu zgonów. Jeńcy poddani byli stałej presji ideologicznej – w ramach życia kulturalnego organizowano pogadanki, odczyty, wyświetlano filmy propagandowe gloryfikujące ustrój komunistyczny. Jeńcom nie zezwalano na jakąkolwiek korespondencję z rodzinami. W obozach nie było przypadków masowych rozstrzeliwań jeńców wojennych. Marsze śmierci (z obozu do obozu), choroby zakaźne (tyfus, czerwonka), złe warunki żywieniowe oraz tzw. syndrom obozowy były głównymi przyczynami zgonów. W Świętoszowie zwłoki wywożone były poza teren obozu i chowane w masowych grobach.
Jesienią 1945 roku władze rosyjskie przekazały stronie polskiej obozy jenieckie w miejscowościach: Sagan (Żagań), Lauban (Lubań), Christianstadt (Krzystkowice), Klein Schonau (Sieniawka) oraz Neuhammer (Świętoszów). Jeńcy z tych obozów mieli zostać skierowani do pracy w polskich hutach i kopalniach węgla kamiennego.
Mimo oficjalnego rozwiązania w listopadzie 1945 roku, obóz w Świętoszowie istniał pod kierownictwem NKWD przynajmniej do 1952 roku, jako miejsce odosobnienia o zaostrzonym rygorze.
Cytuj:
Według prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Leona Kieresa i szefa pionu śledczego IPN Witolda Kuleszy mówienie o „polskich obozach zagłady” to kłamstwo oświęcimskie, czyli przestępstwo ścigane w wielu krajach. Prof. Kulesza zauważył także, że ponadto mamy tu do czynienia z przestępstwem znieważania narodu polskiego i znieważania pamięci ofiar nazistowskich zbrodni„
Według profesora Israela Gutmana z Instytutu Pamięci Jad Waszem w Izraelu jedną z form negowania Holocaustu jest używanie określenia „polskie obozy koncentracyjne”. Jest to świadoma czy nieświadoma forma zamiany ofiary w kata i próba rozmycia kwestii odpowiedzialności za popełnione zbrodnie. – Franciszek Piper
Zaloguj się
Zarejestruj się
FAQ
Szukaj
