Cytuj:
Zdaniem Francuzów Warszawa pod rządami PiS od początku negocjowała tak, jakby chciała, by do porozumienia nie doszło. Teraz nastąpią retorsje. Odwołanie wizyty prezydenta Hollande'a to dopiero początek.
"Zdrada", "upokorzenie", "policzek", "grubiaństwo" to tylko niektóre z licznych nieprzyjemnych określeń pojawiających się we francuskiej prasie w reakcji na decyzję polskich władz o wycofaniu się z zakupu śmigłowców wojskowych Caracal produkowanych przez Airbus Helicopters. Pełne zdumienia i irytacji relacje i komentarze pojawiły się we wszystkich najpoważniejszych pismach - od wyspecjalizowanych dzienników ekonomicznych "Les Echos" i "La Tribune", poprzez fachowy portal aeronautyczny "Air & Cosmos", po największe ogólnokrajowe dzienniki wielkonakładowe, jak "Le Figaro". Komentatorzy nie mogą się nadziwić, że firma, która wygrała międzynarodowy przetarg po przeprowadzeniu prób swojego sprzętu i uznaniu przez polskie wojsko, że najlepiej odpowiada on ich oczekiwaniom i potrzebom, więc w związku z tym wart jest zakupienia mimo wysokiej ceny, dowiaduje się po wielu miesiącach negocjacji, że oferta inwestycyjna warta tyle samo co kontrakt jest niewystarczająca.
Największe zdumienie budzi zdanie z komunikatu Ministerstwa Rozwoju, że Airbus Helicopters nie przedstawiło propozycji offsetowej odpowiadającej interesom gospodarki i bezpieczeństwa Polski. Przedstawiciele PiS powtarzają ten argument, gdy tylko ich ktoś zapyta o sprawę caracali. Wystrzegają się jednak podania szczegółów. Ich zdaniem oferta offsetowa jest zła, ale nie wiadomo, co właściwie w niej jest, więc trudno o niej dyskutować. Francuska prasa pisze dużo o tych szczegółach, a są one interesujące.
Co naprawdę oferowali Francuzi
Oferta offsetowa miała mieć wartość ponad 3 mld euro, a więc praktycznie dorównywać wartości samego kontraktu. Jednym z jej najważniejszych dla strony polskiej skutków miało być utworzenie ponad trzech tysięcy miejsc pracy. 1250 z nich miało być bezpośrednio związanych z realizacją kontraktu, z czego 800 miało być zlokalizowanych w Łodzi, a 250 w Radomiu. Ok. 2000 miejsc pracy miało się wiązać z kontraktem pośrednio, tzn. powstać u podwykonawców, kooperantów itp.
Umowa offsetowa miała także zapewnić Polsce znaczne transfery technologii i tzw. własności intelektualnej. Polacy mogliby dzięki temu m.in. sami wprowadzać ulepszenia caracali według własnych potrzeb. Polska montażownia tych maszyn zyskałaby również prawo produkcji caracali w ramach umów eksportowych wynegocjowanych przez Airbus Helicopters z innymi krajami. Wreszcie firma ta miała się zobowiązać do rozbudowy zainstalowanego w Polsce ośrodka badawczego, liczącego 30 inżynierów. Ich liczba miałaby wzrosnąć do setki.
Te propozycje nie wyglądały od razu tak korzystnie. Są wynikiem długich negocjacji, w czasie których Warszawa nieustannie eskalowała żądania, tak jakby wcale nie miała zamiaru zawrzeć umowy. Tak to przynajmniej interpretują komentatorzy francuscy. Ekonomiczny tygodnik "Challenges" cytuje źródła dyplomatyczne, według których strona polska prowadziła rozmowy w sposób absurdalny, próbując doprowadzić Airbus Helicopters do wycofania się z negocjacji z własnej inicjatywy. Służyło temu występowanie z żądaniami niemożliwymi do przyjęcia.
Według "Challenges" pewnego dnia Polacy mieli pojawić się przy stole obrad z wiadomością, że wartość całości ofert offsetowych związanych z kontraktem na caracale wyceniają na zero, w związku z czym przedstawiają nową listę 50 projektów do sfinansowania. Projektów niemających żadnego związku ani ze śmigłowcami, ani nawet z sektorem obrony.
Trzeba przy tym dodać, że - jak informuje "Air & Cosmos" - strona polska narzuciła coś bardzo rzadkiego w takich negocjacjach: że terminarz dostaw jest niezależny od daty podpisania umowy. Ponieważ pierwsze dostawy były ustalone na 2017 rok, firma Airbus Helicopters zaczęła już gromadzić części niezbędne do produkcji, a nawet - jak dowiedziało się Radio France Internationale - przystąpiła do montowania dziesięciu pierwszych caracali dla Polski, chociaż kontrakt nie został jeszcze formalnie podpisany.
W artykule Emmanuela Huberdeau czytamy dalej: "Anulowanie negocjacji oznacza więc wielkie szkody dla Airbus Helicopters i dla grupy Airbus.
Dysponują oni solidną dokumentacją, aby dochodzić swoich praw wobec władz polskich albo w Brukseli".
Polska nie będzie piątym filarem Airbusa
Francuzi nie ukrywali, że wraz z realizacją kontraktu na caracale mieli zamiar uczynić z Polski "piąty filar" koncernu Airbus w Europie, obok Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Hiszpanii. Mogłoby to zapewnić Polsce trwalsze perspektywy rozwoju w tym sektorze niż tylko na czas realizacji tego konkretnego kontraktu. W obecnej sytuacji wizja ta staje się mrzonką. Podobnie zresztą jak dużo szersze francuskie zamiary traktowania Polski jako jednego z głównych partnerów w budowaniu wspólnej europejskiej polityki obronnej.
Kiedy 16 listopada 2012 r. François Hollande po raz pierwszy złożył w Polsce wizytę jako prezydent, był pod dużym wrażeniem informacji, że Polska jest jednym z nielicznych krajów zachodnich, które realnie dążą do usytuowania swoich wydatków na obronę na poziomie 2 proc. PKB. Od tej wizyty zaczęła się znaczna poprawa w relacjach między Paryżem a Warszawą, pełnych napięć i nieporozumień za rządów Chiraca i Sarkozy'ego. Hollande przywiązywał szczególną wagę do rozwoju współpracy w sektorze wojskowym, w wymiarze zarówno dwustronnym, jak i europejskim.
Teraz szanse na taki rozwój gwałtownie zmalały. W Pałacu Elizejskim przestaje się postrzegać Polskę jako partnera poważnego, solidnego i przewidywalnego. Nie ulega wątpliwości, że trwają tam teraz dyskusje, jakie kroki dyplomatyczne, polityczne i ekonomiczne podjąć wobec Warszawy po oburzającej i obraźliwej dla władz francuskich (również pod względem formy załatwienia sprawy) historii z caracalami.
Mielec i Świdnik ważniejsze dla PiS-u niż interes narodowy
Praktycznie wszyscy komentatorzy są zdania, że ucierpi nie tylko tak dobrze się dotychczas zapowiadająca współpraca wojskowa, ale i współpraca w ogóle. Francuzi uważają, że tłumaczenie zakończenia rozmów rzekomo słabym offsetem jest tak ewidentnie naciągane, że rzeczywiste przyczyny tej decyzji mogą być jedynie polityczne. W komentarzach często się podkreśla, że jedną z takich przyczyn może być to, że Świdnik i Mielec (siedziby konkurencyjnych firm helikopterowych, amerykańskiej i brytyjsko-włoskiej) leżą w okręgach wyborczych głosujących na PiS, a Łódź nie. Stąd cytowane przez prasę zdanie pochodzące ze źródła zbliżonego do Pałacu Elizejskiego: "Decyzja jest polityczna, a nie techniczna, co zmusza nas także do reakcji politycznych".
Pierwsza już nastąpiła. Jest nią odłożenie na nieokreślony termin przewidzianej na 13 października wizyty prezydenta Hollande'a i francusko-polskich konsultacji międzyrządowych. Ale to z pewnością nie koniec. Zdaniem tygodnika "Challenges" władze w Paryżu mają zamiar wywrzeć nacisk na Airbusa, aby zaniechał inwestycji przewidywanych w Polsce. Pismo cytuje także "źródło państwowe" wspominające o możliwości wystąpienia przez grupę Airbus o odszkodowania finansowe, chociażby za koszty rzędu kilkudziesięciu milionów euro, poniesione w związku z przygotowaniami do montażu pierwszej partii śmigłowców dla Polski.
Inne reakcje mogą być jednak trudniej wymierne w takich kategoriach. Wiadomo, że Francja jest krajem wpływowym nie tylko w Europie, ale i na świecie. Tu Polska nie uzyska tego, tam owego - i trudno jej będzie zgadnąć, że to też dlatego, iż zachowała się nieładnie w sprawie caracali.
Francuzi są naprawdę bardzo rozgoryczeni. Przypominają, że to m.in. wskutek silnych nacisków Polski wycofali się z kontraktu na dostawę dwóch okrętów typu Mistral dla Rosji, ponosząc miliardowe straty. Sprzedaż caracali Polsce miała im częściowo te straty zrekompensować, równocześnie przyczyniając się do poprawy zdolności obronnych Polski w kontekście rosnących napięć właśnie w stosunkach z Rosją.
Londyn, Węgry, Kreml - z kim chce trzymać Warszawa?
Historia z caracalami powoduje także, iż jeszcze mniej jasne dla obserwatorów z zewnątrz stają się orientacje Polski w jej polityce zagranicznej.
Obecna ekipa rządząca nigdy nie stawiała na Niemcy. Postawiła na Wielką Brytanię, ale ta opuszcza UE i trzeba będzie sporo poczekać, zanim uzyska się jasność co do sposobu funkcjonowania Zjednoczonego Królestwa w nowym kontekście; jasność niezbędną, zanim się na kogokolwiek postawi. A teraz okazuje się, że Warszawa nie orientuje się także na Francję i beztrosko psuje sobie z nią stosunki na własne życzenie. To kto zostaje w Europie? Hiszpania? Włochy? Węgry? A może Rosja? Coraz bliżej niebezpiecznych granic groźnego absurdu...
Odpowiedzi na te pytania oczekuje się z niecierpliwością i niepokojem nie tylko za granicą, ale z pewnością i w samej Polsce. Na razie zaś dobrze byłoby się dowiedzieć przynajmniej od ministrów rozwoju i obrony, czy potwierdzają podawane przez francuską prasę informacje o szczegółach propozycji offsetowych firmy Airbus Helicopters.
Szczerze, osobiście uważam, że Francja i UE powinny tak przypierdzielić finansowo w teoretyczne państwo, żeby nosem im poszło.
Może wtedy plebs, niedoinformowany i okłamywany od wielu lat wylezie na ulice i zacznie ich wywozić na taczkach, bez wybierania kto był mniej, a kto był bardziej winny doprowadzenia Polaków do takiego upokorzenia i zubożenia.
Zaloguj się
Zarejestruj się
FAQ
Szukaj
) miałem przyjemność rozmawiać z gosciem, który jako jeden z wielu Duńczyków "zakładali" sieć telefonii komórkowej Plus GSM. Facet był szczęsliwy, bo nigdy później tak dobrze nie zarabiał. De facto Polak z ojca.
