Nie będzie fotografii z dnia pobiedy.
Jedna z dziesięciuTata poszedł na wojnę 26 sierpnia 1941 roku, mnie wtedy było 9 lat. Zostałam jedynym dzieckiem u mamy, tylko ja przeżyłam, tylko ja z dziesięciu dzieci urodzonych w naszej rodzinie, moi bracia i siostry umierali jeden za drugim - kto od biegunki, kto od gruźlicy.
Szczepionek praktycznie nie było, stawili tylko szczepionkę od ospy.
Ostatnia umarła Zoja w 1939roku, pamiętam, mama nas umyła w bani i dała mnie potrzymać Zoję na rękach.
A ja patrzę - u niej podbródek cały posiniał i ona maleńkimi usteczkami ledwo łapie powietrze.
Choć ja jeszcze wtedy i nie uczyłam się w szkole, od razu wszystko pojęłam i krzyczę mamie : "Zoja, mama, Zoja umiera!"
Ten dzień w którym odprowadziliśmy tatę na wojnę pamiętam bardzo dokładnie, on na zawsze zostanie w mojej pamięci.
Moi rodzice choć i urodzeni w Tatarii, oboje byli Ruskimi, przed wojną oni zawerbowali się do roboty na Ural, do wyrębu lasu.
Kiedy się zaczęła wojna myśmy mieszkali w dierewni Chochłowka Permskiego Kraju.
Pamiętam jak 26 sierpnia szliśmy pieszo z dierewni do miasteczka Dobrianki, stamtąd odchodziły eszelony z żołnierzami na front,
i ja wtedy pierwszy raz usłyszałam jak rodzice razem śpiewają pieśni.
Pieśń nazywała się "Jeśli jutro wojna", jechałam wierzchem na tacie i rękami chwytałam gałązki jarzębiny wokoło mnie.
Dzisiaj po drodze to odległość 80 km, a wtedy myśmy szli na skróty, Dobrianka była po drugiej stronie rzeki Czusowaja.
Rodzice moi pięknie śpiewali, oboje uczyli się w cerkownych szkołach i tam należeli do chóru.
Mama były całkowitą "bożą sierotą", rosła bez ojca i matki. Jej mama umarła przy porodzie, a ojciec, burłak, utonął w Kamie.
Tata był sierotą tylko na połowę, jego ojciec poległ w Pierwszej Wojnie światowej, jak wtedy mówiono "wojnie z Giermańcem".
Kiedy wreszcie z pieśnią doszliśmy do Dobrianki, na placu już były tłumy , wszyscy śpiewali i tańczyli.
Radio było u nielicznych, informacji o wojnie praktycznie nie było, ludzie szli na front z uczuciem, że niedługo wrócą z powrotem.
Gdy wystroili ich wszystkich w szereg i dali gwintówki, nam dzieciom, dali pałki i pozwolili maszerować przed szeregiem.
Tylko wtedy gdy mężczyźni wsiadali do wagonów tańce i śpiew urwały się momentalnie, rozległo się wycie i szlochanie kobiet, niektóre w spazmach wiły się na ziemi.
W czasie wojny od taty przyszły jedynie trzy trójkąty - frontowe listy, on pisał po zakończeniu każego boju.
Pierwszy list: "Wot i bitwa się zakończyła. Mnie przyjęli do partii!"
Do tego tato już należał do partii, ale go wykreślili za to, że ochrzcił pierwszą piątkę dzieci. Po tym zdarzeniu dzieci już nie chrzcili, i ja, szósta, zostałam nie ochrzczona.
Drugi list: " Dasza, ty pamiętasz, ja się zawsze bałem trupów. A teraz ja się nimi nie raz przykrywam, bywa, one ratują mi życie".
Trzeci i ostatni list: "Znowu walka się skończyła. Kula utkwiła w chlebie, w worku na plecach, i ja żyw. Teraz idziemy na odpoczynek, 26 listopada znowu na front. Przeżyję czy nie?"
Tak ojciec przepadł bez słuchu na Kalinińskim froncie przy obronie Moskwy.
Pismo o śmierci dostaliśmy w rok po zakończeniu wojny, czekaliśmy na nie całą wojnę.
Chodziłyśmy z mamą po dierewniach w poszukiwaniu roboty po najmu, domu u nas nie było, cały nasz skarb to dwa worki z łachami.
Kiedy wchodziliśmy do wsi, mama wyszukiwała dom, w którym, jak jej się zdawało, żyli dobrzy, porządni ludzie. Prosiliśmy się na nocleg i nam z całej wsi nieśli wełnę do przędzenia.
Ja tę wełnę trzepałam a mama przędła i wiązała chusty i swetry. Pod koniec wojny już umiałam wiązać rękawice i czapki, w jednej dierewni wszystkich obrobimy, worki na plecy i idziemy dalej, do następnej.
Na początku wojny nam dawali za to produkty - jajka, owoce, mleko, ale k 43 roku już nie mogli nam dać niczego. Wtedy ja nauczyłam się żebrać.
W wojennych latach zmieniłam 22 szkoły, a nie raz w ogóle się nie uczyłam.
Do pierwszej klasy poszłam kiedy miałam 9 lat, skończyłam siedmioletnią szkołę w 17.
Po zakończeniu wojny mama zaczęła pracować jako sprzątaczka w Wydziale Zaopatrzenia Robotników. Mieszkaliśmy w maleńkim pokoiku tam że.
Pewnego dnia wezwał ją naczalnik.
- Biełousowa, pojedziesz kartoszku kopać.
- Jeśli dacie rękawice i walenki to pojadę.
- A jeśli nie dam?
- To nie pojadę, ja już jeździłam, odmroziłam sobie ręce i nogi.
- A ja ciebie do więzienia posadzę.
- Takiego przepisu u sowieckiej władzy nie ma.
- Już ja znajdę.
U mamy zeszły od mrozu paznokcie na rękach i nogach.
Skazali ją na pół roku robót przymusowych, a mnie wydzielili miejsce w baraku.
Zima, barak wystudzony, za ścianą mieszka frontowik z rodziną, w piecu pali, a u mnie zimno jak na dworze.
Położyłam się spać w walenkach i palto, na głowie czapka.
Budzę się - nade mną stoi rudy chłop z nożem w ręku: " Ach ty suka, wlazła tu i ciepło u nas kradniesz, poszła won"
Uciekłam stamtąd i więcej nie wróciłam.
Szedł śnieg, błądziłam dotąd aż znalazłam kupę desek, usiadłam obok i pierwszy raz poczułam, nie mam już nikogo na świecie.
Szeptałam przez zmarznięte usta: "Snieżynki, śnieżynki zabierzcie mnie stąd, albo zanieście mnie do nieba"
Pewnie to była dziecięca modlitwa, i ona była usłyszana - mimo przechodził naczelnik oddziału Seliwanow.
On usłyszał mój szept, podszedł do mnie, okutał w swój kożuch i poniósł do swojego domu, k żonie Ninie Wasilewnie. U nich już było dwoje swoich dzieci, no nie patrząc na to, oni zostawili mnie u siebie i zaopiekowali się jak rodzoną.
Kiedy przyszło pismo o śmierci ojca, zabrałam się iść do mamy, na skład warzyw w którym ona była na robotach przymusowych, na pieszo.
Był marzec, droga była daleka, około 50 kilometrów, szłam cały dzień w cienkich rajtuzach i w słabieńkich butach, na skróty po zaspach, żeby było szybciej.
W końcu zobaczyłam dom który mama mnie opisała. Kobieta u której mieszkała moja mama rozplakała się kiedy zobaczyła moje nogi, nie chciała mnie puścić do mamy.
No ja mimo wszystko poszłam, ja musiałam zobaczyć mamę, mrozu ja nie czułam.
Poszłam na skróty przez pola, czułam, że po drodze nie dojdę, za daleko, śnieg głęboki, nogi się w niego zapadają, ale ja już widzę mamę, krzyczę jej: "Mama, na tatę pismo o śmierci przyszło!"
Kiedy mamę zwolnili osiedliliśmy się w miasteczku Osa.
Tam ja skończyłam szkołę, to była jedyna szkoła w której uczyłam się pełny rok szkolny. Chodziłam do jednej klasy z dziećmi ewakuowanymi z Leningradu.
Pamiętam, wszystkie dziewczynki były w szkolnych fartuszkach, z ładnie zaplecionymi warkoczami.
Ja jedyna w czerwonej kwiaciastej sukience którą dla mnie uszyła mama, od kwietnia do września na boso.
Nie było ni zeszytów ni podręczników, pisaliśmy tylko na tablicy, a czytaliśmy z kawałków gazet z biblioteki.
Zapamiętywaliśmy wszystko momentalnie, dyscyplina i pożądanie wiedzy robiły cuda. Na lekcji literatury, gdy nauczyciel wchodził do klasy i zaczynał czytać wiersz uczniowie wstawali po kolei i deklamowali do końca.
Zapamiętywaliśmy na zawsze, do tej pory umiem te wiersze na pamięć.
Zakończyłam szkołę jako wzorowy uczeń, prawie. Z rosyjskim językiem miałam ogromne problemy.
Kiedy przechodziłam obok pokoju nauczycielskiego, usłyszałam swoje nazwisko i głos nauczycielki rosyjskiego języka: "Wy powinniście wiedzieć, ja nie mogę jej postawić nawet dwójki", powiedziała z płaczem Tatiana Iwanowna.
Wtedy dyrektor szkoły podszedł do niej i powiedział: "Nie płaczcie, to są dzieci wojny, one jeszcze pokażą jak się kocha Ojczyznę"
Była wiosna 49roku, egzamin z literatury. Ja stałam przy tablicy z mapą ZSSR, w ręku trzymałam wskaźnik.
Otworzyłam szeroko okno, wzięłam głęboki oddech i najpierw szeptem a potem głośniej i głośniej:
Dotykając trzech wielkich oceanów,
Ona leży, ona leży napełniona miastami,
Pokryta siatką meridianów,
Nieżwyciężona, szeroka i dumna.
...
Ziemia na której trzy brzózki,
Daleka droga za laskiem,
Rzeczka z leniwą wodą,
Piaszczysty brzeg pokryty niską wierzbą.
...
Tak, można przeżyć znój, burzę i lute mrozy,
Tak, można cierpieć chłód i głodować,
Tak, można umrzeć! No te trzy brzozy,
Dopóki żyw, nie wolno oddawać.
https://www.youtube.com/watch?v=bn1re240gT4Wspominania o wojnie mieszkanki Irkucka nauczycielki Jęz. Rosyjskiego Jekatieriny Sizanowej.
Nieudolnie i z nie cyzelowanymi błędami, jak umiał przetłumaczył piotrek.
Zaloguj się
Zarejestruj się
FAQ
Szukaj
