Konrad Kulczycki
6 min
30 listopada 2014 r. Jarosław Woskojenko: skazany i rozstrzelany. Wywiad z 16-letnim żołnierzem Samoobrony Jarosławem
Jarosław Aleksandrowicz Woskojenko, urodzony w Lisiczańsku w 1998 r. Poszukiwany na podstawie paragrafu 258 ustęp 3 Kodeksu Karnego Ukrainy „Utworzenie grupy terrorystycznej lub organizacji terrorystycznej” (kara pozbawienia wolności od 10 do 15 lat lub dożywocie). Według ukraińskich środków masowego przekazu, został rozstrzelany 14. sierpnia w Lisiczańsku.
„…Gdy przypominam sobie drogę wyjazdową z Lisiczańska przed oczyma mam ciemność wokół eksplozji, krew, wycelowany w nas ogień. Walerja Ljahowa, znak rozpoznawczy 'Ślicznotka',
16-letnia, mieszkanka Lisiczańska, w regionie Proletarska, której ojciec został zabity na linii frontu, zginęła pod czołgiem z trzema granatami F1.
'Ślicznotka', rzucając się z granatami pod czołg, poświęciła się by osłonić flankę. W wieku 16 lat wojna odebrała jej życie, została pośmiertnie BOHATERKĄ.
Dla 17-letniej Leny Małyszki dzieciństwo zakończyło się zbyt wcześnie, wzięła w swoje ręce karabin SWD i walczyła za Rodzinę, za ojczysty Donbas”.
— Zostałem pochowany 14. sierpnia. Takie wiadomości opublikowane były w ukraińskich gazetach, że w Lisiczańsku został rozstrzelany nastoletni terrorysta, Jarosław Woskojenko. Lecz to było fałszerstwo. Żyję i czuję się dobrze. Jestem poszukiwany na mocy paragrafu 258 (ustęp 3) ukraińskiego Kodeksu Karnego, za terroryzm.
Mam 16 lat, urodziłem się i wychowałem tutaj, w Lisiczańsku. Jaki ze mnie terrorysta? Wystawiono za mną list gończy po tym, jak w Internecie opublikowano pierwszy artykuł dotyczący batalionu "Samoobrona Młodych", który był zilustrowany moją fotografią, jak również w którym zostało podane moje nazwisko jako twórcy tego batalionu.
„Samoobrona Młodych” — początek
— Proszę, opowiedz co działo się w Lisiczańsku. Jak powstała Twoja jednostka, jaka była jej nazwa, ilu miała członków? Na samym początku.
— Początkowo nie było nas wielu, tylko 11. 22 maja wojska ukraińskie po raz pierwszy zaatakowały nasze miasto. Mieliśmy po 16 lat. Marzyliśmy o wstąpieniu w szeregi sił Samoobrony by bronić nasze rodzinne miasto. Oczywiście, nie zostaliśmy przyjęci, nikt nie mógł wziąć na siebie takiej odpowiedzialności, gdyż nie byliśmy pełnoletni. Wtedy zdecydowaliśmy o utworzeniu własnego oddziału Samoobrony, nasz batalion nosił nazwę „Samoobrona Młodych”. Stopniowo, nasze siły rosły, do naszego batalionu wstępowali nowi ludzie, było nas więcej. Niemalże nie mieliśmy broni. Trzy pistolety TT, dwie dwururki.
— Skąd zdobyliście broń?
— Była w naszym mieście przed wojną. Używaliśmy jej gdy walczyliśmy w obronie Sewerska, w dalszym ciągu było nas 11. To miasto zostało zdobyte przez wojska ukraińskie, przed miastem postawiono ukraiński posterunek, za pomocą którego kontrolowana była droga do Lisiczańska. Zrobiliśmy zwiad a następnie wypełniliśmy ten posterunek ukraińskich żołnierzy, których było tam niewielu, tylko 4 ludzi.
— Co znaczy wypełniliście?
— Rozbroiliśmy ich. Zabraliśmy trofea. Zdobyliśmy 3 automaty AK, „Muchę” [granatnik RPG-18] i granatnik przeciwpancerny. Tak uzbrojeni wróciliśmy do Lisiczańska. Wszystko zaczęło się od tego. Batalion rozrastał się, wiadomości o nas krążyły po mieście, zaczęli dołączać do nas nowi ochotnicy, chłopcy tacy jak my, w wieku 16-17 lat. Nawet dziewczęta, także w wieku
16-17 lat. Nie wiedzieliśmy jak posługiwać się bronią i wszystkiego musieliśmy uczyć się sami, czytaliśmy literaturę fachową, oglądaliśmy filmy instruktażowe.
— Lecz w jaki sposób przebiegała wasza nauka? Robiliście to sami, czy mieliście jakiegoś instruktora?
— Pomagał nam starszy człowiek, który był weteranem II Wojny Światowej. Uczył nas teorii, praktyki uczyliśmy się sami.
— Opowiedz więcej o kontaktach z jednostką Mozgowoja. Czy prosiliście, aby przyjął was do swoich szeregów? Jak to było?
— Zwróciliśmy się z prośbą o przyjęcie do Samoobrony Mozgowoja już 22 maja, gdy Ukraina po raz pierwszy zaatakowała Lisiczańsk. Jednak, wtedy nie istnieliśmy jeszcze jako batalion „Samoobrona Młodych”. Odmówili, z powodu naszego wieku. Powiedzieli, że jesteśmy zbyt młodzi. Potem nie pytaliśmy już, czy możemy dołączyć do brygady „Duch”, działaliśmy na własną rękę.
— Czy otrzymywaliście pomoc od Samoobrony?
— Brygada „Duch” nawet nie wiedziała o naszym istnieniu. Nie mówiliśmy publicznie o naszej działalności, nie zależało nam na sławie. Ukrywaliśmy nasze twarze. Dlatego Samoobrona nie wiedziała o tym, że w Lisiczańsku są takie dzieci.
— 22 maja wojska ukraińskie zaatakowały Lisiczańsk. W tym czasie "Duch" kontrolował miasto. Czy wy także walczyliście tego dnia?
— Nie, nie mogliśmy dołączyć do Samoobrony tego dnia i nie uczestniczyliśmy także w walkach. Stanowiliśmy tylko grupę 11 osób.
— Czy możesz podać więcej szczegółów jak nowi ochotnicy przystępowali do waszej grupy? Czy dowiadywali się o was z Internetu? A może słyszeli o was?
— Dowiadywali się o nas, spośród znajomych. Nie chcieliśmy zdradzać się z naszą działalnością w Internecie. Przyjmowaliśmy do batalionu tylko osoby sprawdzone, nie takie, których nie znaliśmy.
— Wyjaśnij raz jeszcze w jaki sposób zdobywaliście broń, czy w większej ilości? Czy używaliście minimalnego arsenału, o którym wspomniałeś wcześniej?
— Dysponowaliśmy tylko tym minimalnym arsenałem. Nikt nie dostarczał nam broni.
Nierówna bitwa
— Co stało się później? Opowiedz o waszej drugiej bitwie.
— Nasza druga i ostatnia bitwa miała miejsce w czasie ataku ukraińskich wojsk na Lisiczańsk. Nie zdawaliśmy sobie sprawy z tego, jak sytuacja się przedstawia, nie wiedzieliśmy, że „Duch” wycofał się z miasta. Zostaliśmy w nim. Później próbowaliśmy wycofać się i natknęliśmy się na ukraińską armię. Zbliżały się ukraińskie czołgi a my czekaliśmy na bitwę. Wielu zostało zabitych. Dziewczyna o znaku wywoławczym „Ślicznotka” [Waleria Liachowa] zginęła, miała 16 lat. Rzuciła się pod czołg z trzema granatami.
— Jak myślisz, dlaczego tak postąpiła?
— Nie mogę z całą pewnością stwierdzić dlaczego to zrobiła, nie wiem. Mogę jedynie powiedzieć, że jej jedynym krewnym, którego miała — był jej ojciec. Należał do Samoobrony i poniósł śmierć na froncie. Po tym ona wstąpiła do naszego batalionu. Nie znałem jej dobrze, wiem tylko, że przyszła do nas na dwa tygodnie przed bitwą. Otrzymała znak wywoławczy „Ślicznotka”. Była bardzo sympatyczną dziewczyną.
— Jak zginęły inne dziewczęta? Dlaczego nie uciekały?
— Nie próbowały uciekać. Wycofywaliśmy się i jednocześnie strzelaliśmy. Jednak, z automatami przeciwko czołgom i bojowym wozom piechoty… Strzelali do nas z „Gradów” [pojazdów-wyrzutni rakietowych BM-21] i moździerzy. Niektórzy spośród nas mieli szczęście, inni nie.
— Czy możesz opowiedzieć bardziej szczegółowo o bitwie i związanych z nią wydarzeniach?
— Była nierówna. I niemalże wszyscy zginęli. Jest… mi teraz trudno o tym mówić. Przypominam to sobie… I nie mogę. Dosłownie przed moimi oczyma… moi towarzysze umierali.
— A jak Tobie udało się przeżyć?
— Nie wiem. Zostałem ranny od szrapnela. Nie pamiętam w jaki sposób dotarłem do Alczewska, jechałem motocyklem, potem on się zepsuł. Następnie szliśmy pieszo. W Alczewsku nikt nie wiedział o tym, co się stało. Miasto nie było mi obce, pracowałem, uczyłem się w nim. Poszedłem do bursy, w której wcześniej przebywałem. Byliśmy pod ostrzałem "Gradów". Wiele… Wiele dzieci zginęło. Bardzo dużo.
Było nas 58 ludzi, a spośród nich tylko 9 przeżyło o znalazło się w Alczewsku. Nie mieliśmy dość broni. Pistolety TT, automaty AK, dwie "Muchy", granatnik przeciwpancerny i karabin snajperski SWD [Karabin Wyborowy Dragunowa] i granaty F1, przeciwpiechotne granaty… Bitwa miała miejsce w punkcie kontrolnym GAI, na wyjeździe z Lisiczańska, w dzielnicy Białe Góry. Tam jest droga prowadząca w kierunku Stachanowa. Mieliśmy motocykl z przyczepą i jeden samochód — "Kopiejkę" [WAZ/Łada 2101]. Przeciwko nam było 10 czołgów, za nimi bojowe wozy piechoty… Nie spostrzegłem, ile ich było, ale dużo…
„Grady” stały niedaleko dalej, maszyny — czterdziestolufowe. Oni widzieli, kto się wycofuje…
Że to byli nastolatkowie. Lecz oni pragnęli zabijać. Jak tylko nas zauważyli, natychmiast zaczęli bezlitośnie zabijać, nie biorąc nikogo żywcem. Z tego co wiem, to był batalion „Donbas”. Umierające dzieci krzyczały z bólu. Nie utrzymywaliśmy pozycji, próbowaliśmy po prostu wycofać się, iść za Mozgowojem. Lecz było już za późno.
Po tych wydarzeniach, nasz batalion został rozwiązany. Niektórzy z nas poszli do Ługańska, Doniecka, część do Rosji. Musieliśmy się uczyć. Zostałem razem z „Duchem”. Mam 16 lat, jestem niepełnoletni, brygada „Duch” nie może wziąć za mnie odpowiedzialności. Z tego powodu nie uczestniczę w walkach na froncie i służę w pomocy humanitarnej. Jeden z naszych, który trafił do Doniecka, uczestniczy w walkach. Jednak straciłem kontakt ze wszystkimi.
— Ilu ludzi pozostało przy życiu?
— 18, razem ze mną. Wśród nich, cztery dziewczyny.
— Czy pamiętasz imiona i znaki rozpoznawcze zabitych towarzyszy, ich zasługi?
— Wadim Własenko. Mogę nazwać go pośmiertnie bohaterem. Trafił bezpośrednio w czołg z granatnika przeciwpancernego. Został zastrzelony przez ukraińską piechotę, trafiony pociskiem z karabinu automatycznego. Jeszcze dziecko… Był z nami taki dobry chłopak, nazywał się Kostia… Poczekajcie… chwilę. (ciężko oddycha). Był bardzo odważny. Poszedł na czołgi i wozy bojowe piechoty z automatem i granatem. Został trafiony w głowę. Nie mieliśmy kamizelek kuloodpornych… Nic z tych rzeczy.
— Czy macie naśladowców?
— Tak, słyszałem o 17-latkach z batalionu „Wostok”, w jednostce „Motorola” walczy 16-letnia dziewczyna, w Doniecku służy 15-letni dowódca oddziału szkoleniowego, Andrej.
— Słyszeliśmy, że dzieci z Twojego batalionu dostały się do niewoli. Jak to się stało?
— Od bitwy pod Lisiczańskiem minęły dwa tygodnie. Troje moich towarzyszy poszło na zwiad. To była grupa dywersyjno-zwiadowcza, ich zadaniem było zniszczenie arsenału. Weszli do budynku, złożyli meldunek, lecz nie byli w stanie go zniszczyć. Zostali schwytani. Trzy godziny później dowiedziałem się, że zostali zastrzeleni.
— Skąd się o tym dowiedziałeś?
— Starsza kobieta, spokojna mieszkanka, zadzwoniła do mnie. Powiedziała, że w osiedlu Maloriazancewo, w pobliżu Lisiczańska, zastrzelono troje 16-letnich chłopców.
Koszmary
— Trzęsiesz się. Czy jest Ci zimno, a może się denerwujesz?
— To przez pytania, przy których przypominam sobie bitwę pod Lisiczańskiem. Jak ginęli moi towarzysze, 16-letnie dziewczęta i chłopcy. To z powodu nerwów.
— Czy masz koszmary?
— Sny. Obecnie minęły.
— Czy przeżywasz załamania nerwowe? Depresję? Nie skarżysz się? Trudno jest żyć po takich wydarzeniach.
— Nie. Z moją psychiką wszystko jest w porządku. Lecz owszem, miałem depresję. Po tej bitwie. Przez dwa dni nie mogłem spać, jeść, bez przerwy myślałem o tym, co się stało. Stopniowo to przeszło.
— Jeśli jest to dla Ciebie trudne, możemy zakończyć wywiad innego dnia.
— Nie. Skoro zaczęliśmy, doprowadźmy go do końca.
„Nie mogę nazwać ich mężczyznami…”
— Dlaczego nie wyjechałeś do Rosji tylko zostałeś tutaj i dołączyłeś do Mozgowoja?
— Nie porzucę mojego miasta, mojej ziemi. I będę walczył do końca. Nie ucieknę do Rosji. Urodziłem się tutaj i zostanę na tej ziemi do końca. To jest mój dom. I bardzo wstyd i nieprzyjemnie widzieć ludzi, którzy wyjechali do Rosji jako uchodźcy. Nie mogę nazwać ich mężczyznami.
— Jaki jest Twój stosunek do ukraińskiej polityki, jej obecnej ideologii? W odniesieniu do tego, co jest napisane w ukraińskich gazetach?
— Oglądałem wiadomości w TCH, kanale telewizyjnym 1+1 i niemalże uwierzyłem, że jestem okrutnym mordercą. Okropnie kłamią. Na przykład, piszą i mówią, że w czasie Referendum mieszkańcy oddawali głosy pod lufami karabinów. Wcale tak nie było, to nieprawda. Wszyscy obserwujący Referendum, widzieli te tłumy… Kolejki… Ludzie głosowali za niepodległością. Ukraińskie środki masowego przekazu próbowały pokazać siebie jako będących po stronie dobra, lecz nic na tym nie zyskają… Ich przekazy składają się z kłamstw.
Poza wojną
— Powiedz, czym zazwyczaj się zajmujesz? Z czego jesteś znany, oprócz tego, że należysz do Samoobrony?
— Do wojny interesowałem się muzyką, taka jak rnb i rzepa, komponowałem i wykonywałem piosenki, dawałem koncerty, uczestniczyłem w konkursach piosenki i festiwalach, organizowanych w Ługańsku. Na przykład, w „Złotej Nominacji”. Obecnie prawie w ogóle nie zajmuję się muzyką. Jestem bardziej zaabsorbowany sprawami związanymi z wojną.
— Oprócz muzyki, jakie jeszcze masz jeszcze hobby i czym się interesujesz?
— Sportem, lekką atletyką. Strzelectwem.
— Co robisz obecnie?
— Jestem w składzie brygady „Duch”, w dziale humanitarnym. Pracuję przy pomocy humanitarnej. A także uczę się. Do zawodu „spawacza”.
— Ile lat zostało Ci jeszcze na naukę?
— Dwa lata, wliczając bieżący. Następnie, będę mógł uczyć się dwa lata dłużej i zdobyć stopień „Młodszego Specjalisty”.
— A jakie perspektywy dostrzegasz dla Twojej kariery i dalszego rozwoju w zawodzie?
— Na razie, nie widzę żadnych. Sytuacja na to nie pozwala. Nie mam pojęcia, co może zdarzyć się w przyszłości.
— Gdyby nie wojna, gdzie chciałbyś mieszkać i pracować? W jakiej firmie?
— W moim rodzinnym mieście, Lisiczańsku, w rafinerii, którą, nawiasem mówiąc, ostrzelała ukraińska armia i teraz jest nieczynna.
— Nie zajmujesz się teraz muzyką, lecz może tworzysz wiersze? Czego dotyczyła Twoja twórczość i o czym chciałbyś teraz pisać?
— Tak, zbieram materiały dotyczące naszej obrony, lecz nie dysponuję studiem by nagrać ścieżki. Tworzyłem liryczne piosenki, to była liryka, piosenki o życiu, teraz tworzę piosenkę o Lisiczańsku, o wojnie. Nie wycinam ujęć, wszystko jest jednym wieloklipem. Tytuł piosenki to „Ługańska Republika Ludowa”. Stworzyłem teledysk z materiałów przedstawiających bieżące wydarzenia mające tu miejsce. Nie posiadam wykształcenia muzycznego, lecz od dzieciństwa zastanawiałem się na temat życia, pisałem wiersze. Stworzyłem swoją pierwszą piosenkę gdy miałem 14 lat, zatytułowaną „Przyjaciele”.
— O czym zamierzasz pisać w przyszłości?
— Również o życiu, miłości.
— Czy Twoje utwory można znaleźć w Internecie?
— Tak, zarówno w wyszukiwarce Yandex jak i Google. Moim pseudonimem artystycznym jest „Brash Rapper”. [np.
https://www.youtube.com/watch?v=XClb-V_Aufg oraz
https://www.youtube.com/watch?v=P8kIomc7X0U]
— Czy myślałeś aby pojechać do Rosji i pracować tam jako artysta? Dysponowałbyś tam dobrym studiem.
— Nie chcę tego robić. Tutaj jest mój dom, moja Rodzina. Studio nagraniowe… — ono nie może kolidować z moim honorem ani honorem mojej Rodziny.
— Jeżeli wojna nie dobiegnie końca zanim osiągniesz pełnoletność, czy będziesz walczył na froncie?
— Oczywiście.
— Jakie są Twoje umiejętności, co mógłbyś robić na wojnie?
— Mógłbym robić wiele rzeczy. Jestem gotowy nawet po prostu kopać okopy. Potrafię strzelać, rzucać granaty.
— Jakie osiągałeś wyniki w szkole?
— Od 1. do 5. klasy byłem prymusem, do 8. miałem dobre oceny, 9. klasę ukończyłem z bardzo dobrymi ocenami. Tak to wyglądało. Prawdopodobnie miało to związek z moim dojrzewaniem… Chciałem mieć wszystko i natychmiast.
— Czy masz prawo jazdy?
— Nie.
— Lecz potrafisz kierować?
— Tak.
— Dlaczego przyłączyłeś się do Mozgowoja?
— Ufam mu. Wiem, że pochodzi z okolicy. To miejscowy człowiek. Urodził się tutaj. To osobista sympatia.
„Oni nie są takimi ludźmi, jak my”
— Czy odczuwałeś potrzebę by pójść gdzieś indziej, na wakacje?
— Tak, wyjechałem do Moskwy na tydzień. Zwiedziłem miasto, odpocząłem.
— Jak podobało Ci się miasto?
— Zatem, jak ludzie… Ludzie są inni. Widziałem chłopaka z dziewczyną, a ta dziewczyna wyglądała jak chłopak… I ona okazała się być mężczyzną.
Następnie, zrozumiałem, że mieszkańcy Moskwy nie pomagają sobie wzajemnie, pomagają tylko jeśli ma się pieniądze. W naszym Donbasie tak nie jest. Byłem w Rostowie, Woroneżu, Zalew Woroneski jest przepiękny… Rostów — to bliźniacze miasto Ługańska. W Rostowie i Woroneżu ludzie są po prostu tacy jak w Moskwie. Trudno jest wyjaśnić, w jaki sposób to się uwidacznia. Mogę wyrazić to następująco: oni nie są takimi ludźmi, jak my. Są skomplikowani.
Ярослав Воскоенко: приговорен и расстрелян.
Интервью с 16-летним ополченцем Ярославом.Интервью с 16-летним ополченцем Ярославом. Ярослав Александрович Воскоенко, родился в городе Лисичанск, в 1998 году. Объявлен в розыск по статье 25
e-news.su