|
Magdalena Ostrowska (dziennikarka Trybuna.eu)
W najbliższą niedzielę na ulice wyjdą wolontariusze Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Będą zbierać pieniądze przeznaczone na sprzęt medyczny, przeznaczony do ratowania zdrowia i życia a następnie doposażać w niego wybrane szpitale. Większość z nas zgodzi się, że jest to bardzo szlachetna akcja, nie tylko pomagająca niedofinansowanej służbie zdrowia, ale też wpływająca na nasze poczucie wspólnoty ponad podziałami. Warto na tę akcję spojrzeć też od strony systemowej.
Od kilku ładnych lat w ochronie zdrowia trwają przekształcenia własnościowe. Usamodzielnione i przekazane pod zarząd samorządów - na mocy reformy Buzka z 1999 r. - placówki medyczne są przekształcane w spółki prawa handlowego. Już wtedy był taki plan i wiele z nich przekształciło się m.in. w Niepubliczne Samodzielne ZOZy czy szpitale. Oznacza to ich komercjalizację, a w praktyce – prywatyzację, która u nas polega głównie na przejęciu ich majątku przez różne prywatne spółki, tak się jakoś składa, że często tworzone przez lekarzy, w tym – dyrektorów owych placówek. Zwykle są one przejmowane z powodu zadłużenia, którego nie są w stanie spłacić. Jednym ze źródeł takiego zadłużenia jest np. kupowanie bardzo drogiego (nie zawsze potrzebnego) sprzętu, który potem stoi niewykorzystany, bo ci, którzy decydowali o takim zakupie, nie zadbali (?) o podpisanie kontraktu z NFZ na opłacanie „usług medycznych” świadczonych za pomocą tego sprzętu. Niekiedy można z niego skorzystać płacąc po prostu prywatnie.
W 2007 r. wybuchła „afera Beaty Sawickiej" – byłej posłanki PO, która została oskarżona o korupcję przez CBA pod kierownictwem Mariusza Kamińskiego. To ta posłanka, która dała się uwieść słynnemu „agentowi Tomkowi”. W jednej z podsłuchanych rozmów powiedziała ona otwartym tekstem, że będzie „biznes robiony na służbie zdrowia”. Ówczesna afera na chwilę wstrzymała plany odgórnej prywatyzacji placówek ochrony zdrowia, ale to i tak działo się i dzieje na poziomie samorządów, kawałek po kawałku, placówka po placówce.
W 2011 r. koalicja PO-PSL uchwaliła Ustawę o działalności leczniczej. Miała być ona receptą na zadłużenie szpitali i ZOZów i zakładała pomoc z budżetu państwa na ich oddłużenie, ale pod warunkiem przekształcenia takiej jednostki w spółkę prawa handlowego. Od momentu takiego przekształcenia nie może się ona zadłużać, musi być nastawiona na zysk, bo inaczej grozi jej upadłość, czyli m.in. przejęcie jej majątku przez wierzycieli (np. dostarczające leki firmy farmaceutyczne czy banki, w których zaciągnęła komercyjne kredyty, np. na sprzęt). W ten sposób majątek społeczny (sfinansowany z podatków i składek milionów Polaków, również w okresie PRL) trafia w prywatne ręce, zwykle po zaniżonej cenie. Skomercjalizowane placówki (jako spółki prawa handlowego) muszą dbać przede wszystkim o rachunek ekonomiczny, co przekłada się np. na treść kontraktów z NFZ, który sam dokonuje wyceny świadczeń medycznych – niektóre z nich wycenia poniżej kosztów, inne znacznie lepiej. A więc w interesie medycznej spółki prawa handlowego jest świadczenie opłacalnych USŁUG i rezygnowanie z tych, które są nisko wyceniane. Jak to się przekłada na los pacjentów, chyba nie trzeba tłumaczyć.
Warto przy okazji zwrócić uwagę, jak bardzo w naszym języku zadomowiło się określenie „rynek usług medycznych”. Ponieważ już od dawna to jest biznes. Nie jest tajemnicą, że na świecie – sztandarowym przykładem są Stany Zjednoczone – medycyna (w tym farmacja) to źródło niewyobrażalnych zysków, porównywalny do przemysłu zbrojeniowego. To są ogromne pieniądze. Takie, za które można człowieka zlikwidować fizycznie bez mrugnięcia okiem. W grę wchodzi nie tylko bardzo drogi, nowoczesny sprzęt oraz możliwość świadczenia usług za ciężkie pieniądze, ale też budynki i tereny, na których one stoją, a nierzadko są to bardzo dobre „miejscówki” w centrach miast. Kiedyś mój znajomy prawnik, pracujący wówczas dla jednej z zagranicznych prywatnych spółek medycznych dokonał wyliczenia, z której wynikało, że przejęcie trzech zadłużonych warszawskich szpitali kosztowałoby tę spółkę 50 mln zł, podczas gdy wybudowanie jednego szpitala od podstaw – 150 mln zł. Co się bardziej opłaca?
W 2007 r. posłanka Sawicka doskonale wiedziała, o czym mówi zapewniając, że na szykowanej prywatyzacji służby zdrowia będzie robiony potężny biznes. Przypomnijmy, że od czasu reformy 1999 r., to samorządy zarządzają większością szpitali i ZOZów (oraz placówek oświatowych, które od pewnego czasu podlegają podobnym przekształceniom własnościowym pod pozorem niżu demograficznego). Dlatego dla wielu grup interesu wybory samorządowe mają tak wielkie znaczenie. To jest walka o możliwość decydowania o tym społecznym majątku i utorowanie sobie drogi do jego przejęcia poniżej jego realnej wartości.
Kolejnym „smaczkiem” jest postulat wprowadzenia dodatkowych, prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych świadczonych przez prywatne spółki. Co więcej, za rządów poprzedniej koalicji PO-PSL pojawił się pomysł likwidacji NFZ po to, aby przekazać te zadania (płatnika) prywatnym spółkom kapitałowym – tak, jak to jest w USA, gdzie jednak składka zdrowotna nie jest obowiązkowa i jej opłacanie zależy od pracodawcy. W Polsce istnieje obowiązek opłacania tej składki od większości pensji (wyjątkiem są umowy o dzieło, od których odprowadza się jedynie podatek dochodowy). Wprowadzenie takiej reformy w życie oznaczałoby więc przekazanie – mocą ustawy – tych obowiązkowych składek prywatnym spółkom kapitałowym, które by nimi zarządzały. Przypominałoby to reformę emerytalną, która wprowadziła OFE, które pobierały od nas obowiązkową składkę emerytalną, zarabiając na tym miliardy złotych. Na podobne miliardy mogłyby liczyć prywatne ubezpieczalnie w systemie ochrony zdrowia – powstałe specjalnie w tym celu, albo już istniejące na rynku. Od pewnego czasu można było zaobserwować istny wysyp reklam takich firm, oferujących nam dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne. Nie inwestuje się ciężkich pieniędzy w promocję i reklamę, jeśli nie spodziewa się poważnych zysków.
Obecny rząd zapowiada reformy, które miałyby powstrzymać opisane wyżej pomysły. Zapowiedziano m.in. wstrzymanie przekształceń własnościowych publicznych szpitali i ZOZów w spółki prawa handlowego (ustawa w tej sprawie jest obecnie na etapie konsultacji społecznych, m.in. ze związkami zawodowymi). Podczas kampanii wyborczej padły też zapewnienia o likwidacji NFZ i wprowadzenie bezpośredniego finansowania procedur medycznych z budżetu państwa, a nie przez prywatne ubezpieczalnie. Padły wówczas również zapowiedzi zakończenia finansowania prywatnych placówek medycznych z pieniędzy NFZ, a więc uniemożliwienia im podpisywania kontraktów z NFZ i zmuszenia tym samym do tego, by utrzymywały się one ze środków prywatnych. Innymi słowy – aby radziły sobie na rynku na takich samych zasadach, jak inne spółki prywatne nastawione na zysk, a nie na dobro pacjenta/klienta.
W świetle tego, o czym napisałam, zastanawiam się nad losem sprzętu szpitalnego kupowanego co roku ze środków zbieranych przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy (WOŚP). Jest to sprzęt formalnie kupowany przez prywatną fundację, jaką jest WOŚP, ale pieniądze na ten cel są przecież społeczne, pochodzą z naszych datków. Rok temu, przy okazji poprzedniego finału WOŚP, Jerzy Owsiak stwierdził, że polskiemu systemowi ochrony zdrowia potrzebna jest reforma na wzór „planu Balcerowicza”. - My, Polacy, jesteśmy na gruncie kilkudziesięciu lat wesołego, wariackiego ustroju socjalistycznego. I gdzieś wpompowaliśmy sobie w świadomość, że służba zdrowia jest bezpłatna i dla wszystkich – mówił w wywiadzie dla radia Tok FM 8 stycznia 2015 r. - Służbie zdrowia jest niezwykle potrzebny taki plan Balcerowicza – przekonywał. - Bolesny może, dla wielu stron. Dla pacjenta, lekarza, personelu medycznego. Ale musi zaistnieć, by wszystko mogło zacząć funkcjonować normalnie - podkreślał.
Warto przemyśleć sobie te słowa przy okazji zbliżającego się kolejnego finału WOŚP.
Tekst ukazał się na stronie Facebook 7 stycznia 2015
Komentarz "Aby uprzedzić chrumkania niektórych, którzy będą zapewne oskarżać mnie o to, że jestem "agentką PiSu" uzupełnię, że angażowałam się w działania WOŚP od początku jej powstania,a byłam wtedy w II klasie liceum (pierwszy finał). Wtedy to nie było takie modne i powszechne jak teraz, było bardzo trudno. Bardzo podobała mi się ta idea i wypływające z niej poczucie solidarności ludzi dobrej woli. Z czasem, w swojej pracy dziennikarskiej, poznałam zasady, na jakich opierają się zmiany w systemie ochrony zdrowia. Tak się złożyło, że w tym samym czasie WOŚP ze szlachetnego odruchu serca stała się pospolitym ruszeniem, opartym na owczym pędzie, swoistą modą a wręcz przymusem moralnym, wspieranym przez obrastający ją przemysł propagandowy, angażujący coraz więcej środków publicznych. A o już nie do końca przystawało do pierwotnej idei. Zacytowana przeze mnie ubiegłoroczna wypowiedź Owsiaka dała mi dodatkowo do myślenia." - Magdalena Ostrowska
Ostatnio zmieniony 09 sty 2016, 18:12 przez Malina, łącznie zmieniany 1 raz
|
Zaloguj się
Zarejestruj się
FAQ
Szukaj
